Savaş çanları çalıyor: Tayvan ‘Çin tatbikatları işgal planına hazırlık için kullanıyor’ dedi

Çin Tayvan sınırında tansiyon giderek tırmanıyor. ABD Temsilciler Meclisi Lideri Nancy Pelosi’nin Tayvan ziyareti ile ipler gerilmişti. Çin başlattığı tatbikatları bitirmeyince Tayvan’dan reaksiyon gecikmedi. Öte yandan ziyaret sonrası Pelos birinci defa bir canlı yayına katıldı ve sessizliğini bozdu…

EN AĞIR GÜZERGAHTA

Tayvan Dışişleri Bakanı Joseph Wu, düzenlediği basın toplantısında, daha evvel açıklanan 4 günlük mühlete karşın devam eden geniş ölçekli tatbikatların, Hint-Pasifik bölgesinin en ağır hava ve gemi nakliyeciliği güzergahlarından birindeki faaliyetleri aksattığını, bölgesel barış ve güvenliğe ziyan verdiğini belirterek, Çin’i “sorumsuzca hareket etmekle” suçladı.

İŞGAL HAZIRLIĞI

Pekin’in Pelosi’nin ziyaretini mazeret ederek Tayvan Boğazı ve etrafında hakimiyet kurmaya yönelik niyetini ortaya koyduğunu tabir eden Wu, “Çin, tatbikatları Tayvan’ı işgal planına hazırlık için kullanıyor” dedi.

ORTA ÇİZGİYİ GEÇTİ

Wu, Çin’in, tatbikatlar sırasında taraflar ortasındaki fiili hava ve deniz sınırını belirleyen prestiji “orta çizgiyi” geçip uzun vakittir kabul edilen zımni uzlaşmayı ihlal ettiğini, Tayvan Boğazı’ndaki uzun devirli statükoyu değiştirmek için bu aksiyonları sıradanlaştırmaya çalışabileceğini söyledi.

GÜDÜMLÜ FÜZE FIRLATILDI

Tatbikatlar sırasında Ada etrafına güdümlü füzelerin fırlatıldığını, Çin’in açıkça öteki ülkeleri, Tayvan’ı işgal etme teşebbüsüne müdahale etmekten caydırmaya çalıştığını belirten Wu, “Erişimi engellemeye yönelik taktiklerin prova edilmesi Çin’in Tayvan’ın ötesindeki jeo-stratejik ihtiraslarını gözler önüne seriyor. Çin’in askeri tatbikatların gerisindeki asıl niyeti Tayvan Boğazı’nda ve tüm bölgede statükoyu değiştirmek” tabirlerini kullandı.

YALNIZCA BAHANE

Çin’in Tayvan’a yönelik halini sırf mazeret olarak kullandığı, asıl gayesinin tesirini Ada’nın ötesinde genişletmek olduğunu lisana getiren Wu, özgürlüğü savunan tüm ülkeleri otoriterliğin yayılmasına reaksiyon vermek üzere birlik olmaya çağırdı.

MORALİ ÇÖKERTMEYİ HEDEFLİYOR

Pekin’in büyük ölçekli tatbikatlar, füze denemeleri, siber akınlar, dezenformasyon kampanyaları, ekonomik yaptırımlar ve zorlamayla Tayvan kamuoyunun moralini çökertmeyi hedeflediğini öne süren Wu, kelamlarını şöyle sürdürdü:

BU BİZİM DNA’MIZA İŞLEMİŞ

“Çin’in Tayvan’ı korkutmaya yönelik teşebbüsleri bizi ne paniğe sevk edebilir ne de hezimete uğratabilir. Kimse özgürlük ve demokrasiyi Tayvan’ın elinden alamaz. Bunlar bizim DNA’mıza işlemiş kıymetlerdir. Tayvan kendi özgür ve demokratik hayat biçimini sonuna kadar koruyacaktır.”

ABD TEMSİLCİLER MECLİSİ LİDERİ’NİN ZİYARETİ

Pelosi ve beraberindeki 5 kişilik Kongre heyetinin geçen hafta yaptığı ziyaret, Ada’yı topraklarının kesimi gören Pekin’in yansısını çekmişti. Çin, 2 ve 3 Ağustos’taki ziyaretin akabinde Ada etrafındaki askeri tatbikatlara başlamıştı. Birinci başta 4-7 Ağustos’ta düzenleneceği açıklanan tatbikatlar, öngörülen takvimin ötesinde sürdürülüyor.

Pelosi, Çin ile egemenlik ihtilafı içindeki Ada’yı 25 yıl ortadan sonra ziyaret eden birinci ABD Temsilciler Meclisi Lideri olmuştu. Daha evvel 1997’de Newt Gingrich, bu vazifesi yürütürken Tayvan’ı ziyaret etmişti.

PELOSİ SESSİZLİĞİNİ BOZDU

ABD Temsilciler Meclisi Lideri Nancy Pelosi, Tayvan ziyareti sonrası birinci kere katıldığı canlı yayında Çin’in Tayvan’ı izole etmesine “izin verilemeyeceğini” söyledi.

KARIŞAMAZLAR

NBC’nin sabah programına katılan Pelosi, Tayvan ziyaretinin gayesiyle ilgili soruya, özgür bir ülke olan Tayvan’ı kimin ziyaret edeceğine öteki ülkelerin karışamayacağını belirterek, “Onlara (Tayvanlılara) Dünya Sıhhat Örgütüne girmeyeceksiniz diyebilirler lakin Tayvan’a kimin gideceğine karışamazlar. Çin hükümetinin, Tayvan’ı izole etmesine müsaade veremeyiz” dedi.

Tayvan’a 6 kişilik heyetle gittiğine ve parlamentolar ortası irtibatın değerine değinen Pelosi, “Temsilciler Meclisi Lideri olarak Tayvan’a yaptığımız ziyaret için oraya birlikte gittiğim seçkin delegasyonla iki partiden de (Demokrat ve Cumhuriyetçi Parti) ezici bir dayanağım vardı. Tayvan’da binlerce insan tarafından çok hoş karşılandık” tabirini kullandı.

ABD’nin Çin’e karşı siyasetinde değişiklik olmadığını kaydeden Temsilciler Meclisi Lideri, “Politikamızı değiştirmek için oraya gitmedik. Hala ‘tek Çin’ siyasetini destekliyoruz. Bunda rahatsız edici bir şey yoktu” diye konuştu.

Pelosi, “Kongreler, dost olduğumuz ülkeler ve demokrasiler için takviyelerini gösterebilirler. Tayvan siyaset maddesine nazaran de Tayvan bizim dostumuzdur” halinde konuştu.

Demokrat Pelosi, eski ABD Lideri Donald Trump’ın konutu için çıkarılan arama kararıyla ilgili soru üzerine “İçeriği hakkında net bilgim yok lakin yeniden de hukukun üstünlüğüne inanıyoruz ve ülkemizde hiç kimse maddelerin üstünde değil. Bu ABD Lideri bile olsa” değerlendirmesinde bulundu.

ÇİN-TAYVAN ANLAŞMAZLIĞI

Çin’de İkinci Dünya Savaşı’nın akabinde çıkan iç savaşta Mao Zedong liderliğindeki Çin Komünist Partisinin (ÇKP) 1949’da iktidarı ele geçirmesi ve Çin Halk Cumhuriyeti’nin kuruluşunu ilan etmesi üzerine Çan Kayşek liderliğindeki Çin Milliyetçi Partisi (Kuomintag) üyeleri, Tayvan’a yerleşip 1912’de kurulan “Çin Cumhuriyeti” iktidarının Ada’da devam ettiğini ileri sürerek bağımsızlık ilan etmişti.

Bu teşebbüs, Çin tarafından kabul edilmese de Tayvan temsilcileri, 1971’e kadar Birleşmiş Milletler (BM) Genel Heyetinde Çin’i temsil etmişti. 1950’ler ve 1960’larda çok sayıda ülkenin diplomatik ilgi tercihini Çin Cumhuriyeti’nden Çin Halk Cumhuriyeti’ne çevirmesinin akabinde 1971’de BM Genel Şurasında yapılan oylamada, Pekin hükümetinin Çin’in tek legal temsilcisi kabul edilmesiyle Tayvan’ın milletlerarası örgütlerdeki pozisyonu bilinmeyen hale gelmişti.

Pekin idaresi, “Tek Çin” prensibini benimseyerek Tayvan’ın kendi topraklarının modülü olduğunu savunuyor. Çin, boğaz ve etrafındaki askeri varlığının yanı sıra Tayvan’ın dünya ülkeleriyle müstakil diplomatik alakalar kurmasına, BM’de ve öbür milletlerarası kuruluşlarda temsil edilmesine karşı çıkıyor, kendisini tanıyan ülkelerin Tayvan ile diplomatik bağlantılarını kesmesini koşul koşuyor.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.